ارت سنج دیجیتال سه سیمه مستك مدل MASTECH MS2302 یكی از تجهیزات كاربردی برای اندازه گیری مقاومت سیستم های اتصال زمین در تاسیسات الكتریكی، ساختمان های صنعتی و شبكه های توزیع برق است. این دستگاه علاوه بر اندازه گیری مقاومت زمین، امكان سنجش ولتاژ AC زمین را نیز فراهم می كند و از روش های اندازه گیری دو الكترودی و سه الكترودی پشتیبانی می كند.
نكته مهم در بررسی فنی این مدل، قابلیت اندازه گیری مقاومت در بازه 0.01 تا 4000 اهم، تفكیك پذیری مناسب در محدوده های مختلف و امكانات ثبت و تحلیل نتایج است. وجود حافظه داخلی 99 گروهی، اندازه گیری مقادیر حداقل، حداكثر و میانگین، تست پیوستگی و قابلیت انتخاب رنج خودكار و دستی باعث شده است MS2302 برای بازرسی های دوره ای و كنترل وضعیت سیستم های ارتینگ نیز قابل استفاده باشد.
بررسی عملكرد فنی ارت سنج دیجیتال MASTECH MS2302
در ارزیابی سیستم اتصال زمین، صرفا مشاهده اتصال فیزیكی هادی ارت به الكترود زمین برای اطمینان از عملكرد حفاظتی كافی نیست. كیفیت اتصال الكتریكی، مقاومت الكترود نسبت به خاك اطراف و شرایط محیطی محل نصب، همگی بر عملكرد سیستم تاثیر می گذارند.
ارت سنج MS2302 با استفاده از روش اندازه گیری مبتنی بر تزریق جریان متناوب و بررسی پاسخ الكتریكی مسیر زمین، مقاومت سیستم را محاسبه می كند. در روش اندازه گیری مقاومت زمین، جریان آزمایش دستگاه حدود 3 میلی آمپر و فركانس آن حدود 800 هرتز است. استفاده از این روش امكان اندازه گیری مقاومت زمین را بدون اتكا به جریان مستقیم شبكه فراهم می كند.
این ویژگی برای بررسی مقاومت چاه ارت، الكترودهای زمین و سیستم های اتصال زمین تجهیزات الكتریكی اهمیت دارد. همچنین اندازه گیری ولتاژ زمین به تكنسین كمك می كند پیش از انجام تست مقاومت، وضعیت اختلاف پتانسیل موجود در مدار زمین را بررسی كند.
مشخصات فنی ارت سنج سه سیمه مستك MS2302
مشخصات فنی این دستگاه بر اساس اطلاعات كاتالوگ سازنده و دفترچه راهنمای مدل MS2302 به شرح زیر است:
| پارامتر فنی | مشخصات |
| برند |
MASTECH |
| مدل |
MS2302 |
| نوع دستگاه |
ارت سنج دیجیتال |
| روش اندازه گیری مقاومت زمین |
دو سیمه و سه سیمه |
| محدوده اندازه گیری مقاومت زمین |
0.01 تا 4000 اهم |
| محدوده ولتاژ زمین |
0 تا 200 ولت AC |
| فركانس اندازه گیری ولتاژ زمین |
50 و 60 هرتز |
| جریان تست مقاومت زمین |
حدود 3 میلی آمپر |
| فركانس جریان تست |
حدود 800 هرتز |
| نوع نمایشگر |
LCD دیجیتال با نور پس زمینه |
| حافظه داخلی |
ذخیره 99 گروه داده |
| انتخاب رنج |
خودكار و دستی |
| اندازه گیری تكمیلی |
حداقل، حداكثر، میانگین و نسبی |
| تست پیوستگی |
دارد |
| نمودار میله ای |
دارد |
| خاموش شدن خودكار |
دارد |
| نمایش كاهش باتری |
دارد |
| منبع تغذیه |
6 عدد باتری قلمی 1.5 ولت AA |
| ابعاد |
330 × 265 × 125 میلی متر |
| وزن |
حدود 900 گرم |
| گواهینامه ها |
CE، ETL و RoHS |
| رده ایمنی |
CAT III 300V |
دقت اندازه گیری و تفكیك پذیری ارت تستر MS2302
یكی از موارد مهم در انتخاب ارت سنج، بررسی دقت دستگاه در محدوده های مختلف اندازه گیری است. دقت یك ارت تستر در تمام رنج ها الزاماً یكسان نیست و باید مشخصات هر محدوده به صورت جداگانه بررسی شود.
در مدل MS2302، دستگاه برای اندازه گیری مقاومت زمین از چهار محدوده اصلی استفاده می كند. تغییر رنج باعث تغییر تفكیك پذیری نمایشگر و همچنین مشخصات دقت اندازه گیری می شود.
| محدوده مقاومت | تفكیك پذیری | دقت اندازه گیری |
| 0 تا 29.99 اهم |
0.01 اهم |
±(2% مقدار خوانده شده + 6 رقم) |
| 30 تا 99.9 اهم |
0.1 اهم |
±(3% مقدار خوانده شده + 3 رقم) |
| 100 تا 999 اهم |
1 اهم |
±(3% مقدار خوانده شده + 3 رقم) |
| 1.00 تا 4.00 كیلو اهم |
10 اهم |
±(3% مقدار خوانده شده + 3 رقم) |
در اندازه گیری ولتاژ زمین نیز مشخصات دستگاه به شرح زیر است:
| پارامتر | مقدار |
| محدوده ولتاژ |
0 تا 200 ولت AC |
| فركانس |
50 تا 60 هرتز |
| تفكیك پذیری |
0.01 ولت |
| دقت |
±(2% مقدار خوانده شده + 4 رقم) |
نكته تخصصی: عبارت 2% در مشخصات دقت به تنهایی بیانگر خطای نهایی اندازه گیری نیست. بخش مربوط به تعداد رقم یا Digits نیز باید در محاسبه خطای مجاز وارد شود. بنابراین هنگام بررسی اختلاف دو نتیجه نزدیك به یكدیگر، تفكیك پذیری رنج انتخاب شده و خطای مجاز دستگاه را نیز باید در نظر گرفت.
تفاوت روش اندازه گیری دو سیمه و سه سیمه در MS2302
ارت سنج مستك MS2302 از دو روش اندازه گیری دو الكترودی و سه الكترودی پشتیبانی می كند. انتخاب روش مناسب به ساختار سیستم اتصال زمین، امكان دسترسی به الكترودهای كمكی و هدف آزمون بستگی دارد.
اندازه گیری دو سیمه یا Bi-pole
در روش دو سیمه، از یك الكترود زمین موجود به عنوان مرجع كمكی استفاده می شود. این الكترود می تواند یك سیستم زمین موجود با شرایط مناسب یا یك مسیر فلزی زمین شده باشد. دستگاه مقاومت بین دو نقطه را اندازه گیری می كند.
مزیت اصلی این روش، سرعت بالاتر راه اندازی و نیاز كمتر به تجهیزات جانبی است. با این حال، مقاومت الكترود مرجع و اتصالات مربوط به آن نیز در نتیجه نهایی تاثیر می گذارند. به همین دلیل روش دو سیمه برای بررسی های مقدماتی و شرایطی كه امكان اجرای روش سه سیمه وجود ندارد، مناسب تر است.
اندازه گیری سه سیمه یا Tri-pole
روش سه سیمه یكی از روش های متداول برای اندازه گیری مقاومت الكترود زمین است. در این روش، علاوه بر الكترود اصلی مورد آزمایش، از دو الكترود كمكی استفاده می شود كه یكی برای تزریق جریان آزمایش و دیگری برای اندازه گیری پتانسیل به كار می رود.
در این روش سه نقطه اصلی با حروف E، P و C مشخص می شوند:
- E یا Earth: اتصال مربوط به الكترود زمین مورد آزمایش.
- P یا Potential: اتصال الكترود كمكی اندازه گیری پتانسیل.
- C یا Current: اتصال الكترود كمكی تزریق جریان.
دستگاه با ایجاد جریان آزمایش بین الكترود اصلی و الكترود جریان و اندازه گیری اختلاف پتانسیل بین الكترود اصلی و الكترود پتانسیل، مقاومت زمین را محاسبه می كند.
مهم ترین مزیت روش سه سیمه، امكان بررسی مستقل تر مقاومت الكترود مورد آزمایش نسبت به روش دو سیمه است. در صورت رعایت فاصله مناسب الكترودها و شرایط استاندارد خاك، نتیجه این روش برای ارزیابی سیستم ارت قابل اتكاتر خواهد بود.
مقایسه تخصصی دو روش اندازه گیری
| معیار مقایسه | روش دو سیمه | روش سه سیمه |
| تعداد مسیرهای اتصال |
دو مسیر |
سه مسیر |
| الكترود كمكی |
یك مرجع موجود |
دو الكترود كمكی |
| نیاز به فضای نصب میله ها |
كمتر |
بیشتر |
| تاثیر مقاومت الكترود مرجع |
قابل توجه |
با روش صحیح اندازه گیری كنترل می شود |
| كاربرد اصلی |
بررسی مقدماتی و شرایط محدود |
اندازه گیری مقاومت الكترود زمین |
| مناسب برای تست چاه ارت |
با محدودیت |
بله، در صورت اجرای صحیح آزمون |
نحوه اندازه گیری مقاومت چاه ارت با MASTECH MS2302
برای دستیابی به نتیجه قابل اعتماد، نحوه قرارگیری الكترودهای كمكی و كیفیت اتصال كابل ها اهمیت زیادی دارد. حتی یك ارت سنج با مشخصات فنی مناسب نیز در صورت اجرای اشتباه آزمون، عدد دقیقی از مقاومت زمین ارائه نمی دهد.
مرحله اول: بررسی شرایط ایمنی و آماده سازی دستگاه
قبل از اتصال كابل ها، وضعیت ظاهری دستگاه، سلامت عایق سیم های اندازه گیری، محل اتصال فیش ها و سطح شارژ باتری بررسی شود. همچنین باید از ایمن بودن محل انجام آزمایش اطمینان حاصل كرد.
در صورت نیاز به اندازه گیری مستقل مقاومت الكترود، باید سیستم مورد آزمایش طبق دستورالعمل فنی و ضوابط ایمنی مربوطه از مسیرهای موازی زمین جدا شود. قطع اتصال ارت بدون ارزیابی خطرات احتمالی مجاز نیست؛ زیرا ممكن است حفاظت تجهیزات یا افراد را مختل كند. این كار باید توسط نیروی متخصص و با ایمن سازی مدار انجام شود.
مرحله دوم: جانمایی الكترودهای كمكی
در روش سه سیمه، دو میله كمكی در امتداد یك خط مستقیم نسبت به الكترود مورد آزمایش نصب می شوند. الكترود P بین الكترود اصلی و الكترود C قرار می گیرد.
فاصله میله ها نباید به صورت یك عدد ثابت و عمومی برای تمام پروژه ها در نظر گرفته شود. فاصله مناسب به ابعاد الكترود زمین، ساختار خاك، عمق الكترود و محدوده تاثیر میدان الكتریكی آن بستگی دارد.
در یك آرایش متداول، الكترود جریان در فاصله مناسبی از الكترود اصلی نصب می شود و الكترود پتانسیل در موقعیت میانی قرار می گیرد. برای اطمینان از اعتبار نتیجه، موقعیت الكترود P در چند نقطه نزدیك به محل اولیه تغییر داده می شود و پایداری مقادیر بررسی می گردد.
مرحله سوم: اتصال كابل های اندازه گیری
پس از نصب میله ها، كابل های دستگاه مطابق علائم ترمینال ها متصل می شوند. در آرایش سه سیمه، اتصالات E، P و C باید با ترتیب صحیح انجام شوند.
در مجموعه استاندارد MS2302، كابل قرمز با طول 15 متر، كابل سبز با طول 10 متر و كابل مشكی با طول 5 متر معرفی شده اند. این طول ها برای اجرای بسیاری از آزمون های میدانی مناسب هستند؛ اما در پروژه هایی كه به فاصله بیشتری نیاز دارند، باید محدودیت كابل و دستورالعمل سازنده در نظر گرفته شود.
مرحله چهارم: انتخاب حالت اندازه گیری
پس از اتصال كابل ها، حالت سه سیمه یا 3POLE از طریق تنظیمات دستگاه انتخاب می شود. در شرایطی كه اندازه گیری با دو الكترود انجام می شود، حالت 2POLE انتخاب خواهد شد.
در این مرحله، باید از تطابق آرایش فیزیكی كابل ها با حالت انتخاب شده اطمینان حاصل كرد. انتخاب اشتباه روش اندازه گیری می تواند باعث ایجاد نتیجه غیر قابل استناد شود.
مرحله پنجم: اجرای آزمون و ثبت مقدار مقاومت
پس از آماده سازی اتصالات، اندازه گیری اجرا می شود. مقدار مقاومت زمین روی نمایشگر دیجیتال ظاهر خواهد شد. در صورت استفاده از رنج خودكار، دستگاه محدوده مناسب را انتخاب می كند. در حالت دستی نیز اپراتور می تواند محدوده اندازه گیری را متناسب با مقدار مورد انتظار تنظیم كند.
در صورت نیاز، مقادیر اندازه گیری شده را می توان در حافظه داخلی ذخیره كرد تا در زمان بررسی های بعدی مورد استفاده قرار گیرند.
مرحله ششم: كنترل اعتبار نتیجه با تغییر موقعیت الكترود P
یكی از مراحل مهمی كه در بسیاری از اندازه گیری های میدانی نادیده گرفته می شود، بررسی پایداری مقدار مقاومت است. برای این كار، الكترود پتانسیل P در چند موقعیت نزدیك به محل اولیه جابه جا می شود و اندازه گیری تكرار می گردد.
اگر مقادیر به دست آمده در این موقعیت ها اختلاف زیادی داشته باشند، احتمال قرار نگرفتن الكترودها در ناحیه مناسب اندازه گیری، تداخل میدان های الكتریكی یا نامناسب بودن فاصله الكترود جریان وجود دارد. در چنین شرایطی باید آرایش آزمون اصلاح شود.
یادداشت كارشناسی: در تست مقاومت زمین، تكرارپذیری نتیجه به اندازه خود عدد اندازه گیری اهمیت دارد. اگر با جابه جایی جزئی الكترود پتانسیل، مقدار مقاومت به شكل محسوسی تغییر كند، نباید اولین عدد نمایش داده شده را به عنوان مقاومت قطعی سیستم ثبت كرد.
اندازه گیری ولتاژ زمین با ارت سنج MS2302
یكی دیگر از قابلیت های كاربردی این دستگاه، اندازه گیری ولتاژ زمین در محدوده 0 تا 200 ولت AC است. وجود اختلاف پتانسیل بین نقاط زمین می تواند در شرایط مختلف ناشی از جریان های نشتی، جریان های القایی، مشكلات اتصال زمین یا اختلاف پتانسیل شبكه باشد.
اندازه گیری ولتاژ زمین پیش از اجرای آزمون مقاومت اهمیت دارد؛ زیرا وجود ولتاژ ناخواسته در سیستم زمین می تواند بر شرایط انجام آزمون و ایمنی اپراتور تاثیر بگذارد.
MS2302 برای اندازه گیری ولتاژ زمین از روش یكسوسازی متوسط استفاده می كند. دقت این اندازه گیری طبق مشخصات سازنده برابر با ±(2% مقدار خوانده شده + 4 رقم) است.
باید توجه داشت كه اندازه گیری ولتاژ زمین با این دستگاه به معنای انجام تحلیل كامل كیفیت توان، اندازه گیری جریان نشتی یا بررسی تمام پارامترهای سیستم حفاظتی نیست. برای این موارد به تجهیزات تخصصی متناسب با نوع آزمون نیاز است.
قابلیت های كاربردی و تحلیلی MASTECH MS2302
حافظه داخلی با ظرفیت 99 گروه اطلاعات
قابلیت Data Logging به كاربر اجازه می دهد تا حداكثر 99 گروه از نتایج اندازه گیری را در حافظه داخلی دستگاه ذخیره كند. این قابلیت در پروژه هایی كه چندین الكترود زمین یا چند نقطه مختلف باید بررسی شوند، كاربرد دارد.
ذخیره نتایج به ویژه برای مقایسه مقاومت زمین در بازدیدهای دوره ای مفید است. با این حال، برای تهیه گزارش فنی كامل بهتر است علاوه بر عدد اندازه گیری، محل آزمون، تاریخ، وضعیت آب و هوا، شرایط خاك، روش اندازه گیری و آرایش الكترودها نیز به صورت جداگانه ثبت شوند.
اندازه گیری حداقل، حداكثر و میانگین
قابلیت MAX، MIN و AVG امكان مشاهده مقادیر بیشینه، كمینه و میانگین را فراهم می كند. این ویژگی هنگام تكرار آزمون و بررسی تغییرات مقدار اندازه گیری شده كاربرد دارد.
برای مثال، اگر مقاومت یك الكترود در چند نوبت اندازه گیری شود، بررسی میانگین در كنار مقادیر حداقل و حداكثر می تواند دید بهتری نسبت به پایداری نتایج ارائه دهد.
اندازه گیری نسبی یا REL
قابلیت Relative Measurement برای مقایسه مقادیر اندازه گیری شده با یك مقدار مرجع كاربرد دارد. این امكان در بررسی تغییرات یك سیستم در چند مرحله یا مقایسه نتایج در شرایط مشخص مفید است.
تست پیوستگی مدار
قابلیت Continuity Test برای بررسی پیوستگی الكتریكی مسیرها و اتصالات كاربرد دارد. این عملكرد می تواند در كنترل اولیه سلامت برخی هادی ها و اتصالات مورد استفاده قرار گیرد؛ اما جایگزین آزمون تخصصی مقاومت اتصال، بررسی ظرفیت جریان یا تست كامل هادی حفاظتی نیست.
نمایشگر دارای نور پس زمینه و نمودار میله ای
نمایشگر LCD دستگاه به نور پس زمینه مجهز است تا خواندن اطلاعات در محیط هایی با روشنایی محدود آسان تر باشد. نمودار میله ای نیز امكان مشاهده سریع وضعیت عدد اندازه گیری شده را فراهم می كند.
انتخاب رنج خودكار و دستی
در حالت Auto Ranging، دستگاه محدوده مناسب را متناسب با مقدار مقاومت تشخیص می دهد. در مقابل، حالت Manual Ranging برای كاربرانی مفید است كه می خواهند محدوده اندازه گیری را به صورت مشخص كنترل كنند.
در اندازه گیری های مقایسه ای، استفاده از یك رنج ثابت می تواند به یكسان سازی شرایط ثبت نتایج كمك كند؛ البته به شرطی كه مقدار مورد انتظار در محدوده مجاز آن رنج قرار داشته باشد.
محتویات ست كامل ارت سنج دیجیتال مستك MS2302
نسخه استاندارد معرفی شده از سوی سازنده شامل تجهیزات و متعلقات زیر است:
| اقلام همراه | مشخصات |
| دستگاه اصلی |
ارت سنج دیجیتال MASTECH MS2302 |
| كابل قرمز |
15 متر |
| كابل سبز |
10 متر |
| كابل مشكی |
5 متر |
| میله كمكی زمین |
2 عدد |
| كیف حمل |
دارد |
| باتری |
6 عدد باتری AA با ولتاژ 1.5 ولت |
| دفترچه راهنما |
دارد |
در برخی بسته بندی ها ممكن است اقلام مستنداتی مانند گواهی كالیبراسیون نیز ارائه شود. به همین دلیل هنگام بررسی ست كامل، بهتر است فهرست اقلام موجود در بسته بندی واقعی با كاتالوگ و مشخصات سفارش تطبیق داده شود.
كاربردهای تخصصی ارت سنج سه سیمه MASTECH MS2302
اندازه گیری مقاومت چاه ارت ساختمان
یكی از كاربردهای اصلی این دستگاه، بررسی مقاومت الكترود زمین در ساختمان های مسكونی، تجاری و اداری است. در سیستم های ارتینگ ساختمان، كیفیت اتصال الكترود به خاك و وضعیت هادی های اتصال زمین از عوامل مهم در عملكرد حفاظتی تجهیزات الكتریكی محسوب می شوند.
كنترل سیستم ارتینگ تجهیزات صنعتی
در كارخانجات و واحدهای صنعتی، تجهیزات الكتریكی، تابلوهای توزیع، ماشین آلات و سازه های فلزی ممكن است به سیستم زمین متصل باشند. اندازه گیری مقاومت الكترودهای مربوط به این سیستم ها می تواند بخشی از برنامه بازرسی و نگهداری دوره ای باشد.
آزمایش سیستم زمین تابلوهای برق
بررسی وضعیت الكترود زمین و مسیرهای اتصال حفاظتی در تابلوهای برق، از جمله فعالیت هایی است كه در برنامه های نگهداری تاسیسات انجام می شود. MS2302 می تواند برای اندازه گیری مقاومت الكترود زمین در شرایط مناسب آزمون مورد استفاده قرار گیرد.
كنترل سیستم های حفاظت در برابر صاعقه
در سیستم های حفاظت در برابر صاعقه، كیفیت شبكه زمین و اتصال الكترودها اهمیت زیادی دارد. ارت سنج سه سیمه می تواند برای اندازه گیری مقاومت الكترود یا بخش های قابل آزمون سیستم زمین استفاده شود؛ با این حال، اندازه گیری مقاومت به تنهایی برای تایید عملكرد كامل سیستم حفاظت در برابر صاعقه كافی نیست.
بازرسی و نگهداری دوره ای تاسیسات
در تاسیساتی كه اندازه گیری مقاومت زمین باید در بازه های زمانی مشخص انجام شود، امكان ذخیره اطلاعات و مشاهده مقادیر حداقل، حداكثر و میانگین می تواند فرایند مستندسازی و مقایسه نتایج را آسان تر كند.
عوامل موثر بر دقت اندازه گیری مقاومت زمین
مقدار مقاومت زمین تنها به مشخصات الكترود وابسته نیست. عوامل محیطی و اجرایی مختلفی می توانند باعث تغییر نتیجه اندازه گیری شوند.
| عامل تاثیرگذار | تاثیر بر اندازه گیری | راهكار كنترلی |
| رطوبت خاك |
تغییر مقاومت الكتریكی خاك |
ثبت شرایط رطوبتی و مقایسه در شرایط مشابه |
| نوع خاك |
تغییر مقاومت ویژه زمین |
توجه به ساختار و لایه بندی خاك |
| فاصله الكترودهای كمكی |
ایجاد خطای ناشی از همپوشانی نواحی تاثیر |
انتخاب فاصله مناسب و بررسی پایداری نتیجه |
| اتصال نامناسب كابل ها |
ایجاد مقاومت اضافی یا قطع مسیر اندازه گیری |
كنترل فیش ها و اتصالات |
| تماس نامناسب میله با خاك |
ناپایداری جریان آزمایش |
نصب مناسب الكترود كمكی |
| وجود مسیرهای موازی زمین |
تغییر مسیر جریان و نتیجه آزمون |
بررسی ساختار شبكه زمین و روش آزمون |
| تداخل الكتریكی |
ایجاد نوسان در نتایج |
انتخاب آرایش مناسب و تكرار اندازه گیری |
تفسیر مقدار مقاومت زمین و معیار ارزیابی سیستم ارت
یكی از اشتباهات رایج در ارزیابی سیستم های ارتینگ، در نظر گرفتن یك مقدار ثابت برای تمام كاربردها است. مقاومت قابل قبول سیستم زمین به نوع تاسیسات، طراحی حفاظتی، نوع شبكه برق، تجهیزات متصل و الزامات استاندارد مربوط بستگی دارد.
برای مثال، مقدار مورد نیاز برای یك سیستم زمین حفاظتی در ساختمان ممكن است با الزامات سیستم زمین یك مركز مخابراتی، پست برق یا تاسیسات حساس صنعتی متفاوت باشد.
بنابراین مشاهده عددی مانند 2 یا 5 اهم به تنهایی برای تایید ایمنی سیستم كافی نیست. نتیجه باید با استاندارد طراحی، مقررات فنی مربوط به پروژه و نوع سیستم حفاظتی مقایسه شود.
همچنین باید میان مقاومت الكترود زمین و مقاومت كل مسیر هادی حفاظتی تفاوت قائل شد. این دو پارامتر از نظر روش اندازه گیری و كاربرد مهندسی یكسان نیستند.
خطاهای متداول هنگام استفاده از ارت تستر MS2302
نصب الكترود پتانسیل در موقعیت نامناسب
اگر الكترود P در محدوده ای قرار گیرد كه تحت تاثیر همزمان میدان الكتریكی الكترود اصلی و الكترود جریان باشد، مقدار مقاومت اندازه گیری شده ممكن است با مقدار واقعی اختلاف داشته باشد. بررسی چند موقعیت مختلف برای الكترود پتانسیل به تشخیص این وضعیت كمك می كند.
استفاده از فاصله ثابت برای تمام چاه های ارت
فاصله الكترودهای كمكی باید متناسب با ابعاد و عمق سیستم زمین و شرایط خاك انتخاب شود. استفاده از یك فاصله ثابت برای تمام پروژه ها روش دقیقی نیست.
بی توجهی به اتصالات موازی زمین
اتصال چند الكترود به یك شبكه مشترك ممكن است باعث شود جریان آزمون از مسیرهای موازی عبور كند. در نتیجه، عدد نمایش داده شده الزاماً بیانگر مقاومت مستقل الكترود مورد نظر نخواهد بود.
نادیده گرفتن شرایط محیطی
مقاومت خاك در اثر تغییر رطوبت و دما تغییر می كند. بنابراین مقایسه دو اندازه گیری كه در شرایط محیطی كاملا متفاوت انجام شده اند، باید با احتیاط صورت گیرد.
اشتباه گرفتن تفكیك پذیری با دقت
نمایش مقدار مقاومت با دو رقم اعشار به این معنی نیست كه دستگاه در تمام محدوده ها دقت یكسانی دارد. تفكیك پذیری و دقت دو مشخصه متفاوت هستند و باید هر دو بررسی شوند.
تفاوت ارت سنج سه سیمه با ارت سنج چهار سیمه و كلمپی
انتخاب نوع ارت سنج باید بر اساس نوع سیستم زمین و روش اندازه گیری مورد نیاز انجام شود. ارت سنج های سه سیمه، چهار سیمه و كلمپی از نظر ساختار آزمون و شرایط استفاده تفاوت دارند.
| نوع دستگاه | روش عملكرد | كاربرد اصلی | محدودیت مهم |
| ارت سنج سه سیمه |
استفاده از دو الكترود كمكی و الكترود اصلی |
اندازه گیری مقاومت الكترود زمین |
نیاز به فضای مناسب برای نصب میله ها |
| ارت سنج چهار سیمه |
استفاده از چهار اتصال مستقل |
اندازه گیری های دقیق تر و بررسی مقاومت های پایین در آرایش مناسب |
نیازمند تجهیزات و روش آزمون متناسب |
| ارت سنج كلمپی |
اندازه گیری در مسیر حلقه زمین با كلمپ القایی |
اندازه گیری در شبكه های زمین چند مسیره |
نیاز به وجود مسیرهای موازی مناسب و بسته بودن حلقه |
ارت سنج MS2302 در گروه دستگاه های دو و سه الكترودی قرار می گیرد و نباید آن را با ارت تستر چهار سیمه یا كلمپی یكسان دانست. انتخاب مدل مناسب به ساختار شبكه زمین و هدف اندازه گیری وابسته است.
نكات ایمنی مهم هنگام كار با MASTECH MS2302
- پیش از اندازه گیری، سلامت كابل ها و عایق اتصالات بررسی شود.
- در اندازه گیری ولتاژ زمین، از اعمال ولتاژ بالاتر از محدوده مجاز دستگاه خودداری شود.
- در زمان آزمون مقاومت زمین، ممكن است بین ترمینال های اندازه گیری اختلاف پتانسیل قابل توجهی ایجاد شود؛ بنابراین رعایت دستورالعمل ایمنی سازنده ضروری است.
- اتصال ارت تجهیزات برقدار نباید بدون ارزیابی خطر و اجرای روش ایمن سازی قطع شود.
- در محیط های صنعتی، وجود جریان های نشتی و اختلاف پتانسیل زمین باید پیش از شروع آزمون بررسی شود.
- دستگاه نباید در شرایطی خارج از محدوده دمایی و رطوبتی مجاز مورد استفاده قرار گیرد.
- برای اندازه گیری های حساس، وضعیت كالیبراسیون دستگاه باید كنترل شود.
مقایسه ارت سنج MASTECH MS2302 با نیازهای پروژه های مختلف
MS2302 برای پروژه هایی مناسب است كه به اندازه گیری مقاومت زمین در محدوده حداكثر 4 كیلو اهم و اندازه گیری ولتاژ زمین تا 200 ولت AC نیاز دارند. با این حال، پیش از انتخاب دستگاه باید نوع آزمون و محدوده مقاومت مورد انتظار مشخص شود.
| نوع پروژه | میزان تناسب MS2302 | توضیح فنی |
| بازرسی چاه ارت ساختمان |
مناسب |
قابلیت اجرای آزمون سه سیمه |
| كنترل سیستم زمین كارگاه |
مناسب |
قابلیت اندازه گیری مقاومت و ولتاژ زمین |
| نگهداری تاسیسات صنعتی |
مناسب |
امكان ثبت و مقایسه نتایج |
| اندازه گیری مقاومت های بسیار پایین با روش كلوین |
نامناسب |
به دستگاه تخصصی چهار سیمه نیاز است |
| اندازه گیری مقاومت زمین بدون نصب میله كمكی |
محدود |
روش سه سیمه به الكترودهای كمكی نیاز دارد |
| بررسی حلقه های زمین چند مسیره با كلمپ |
نیازمند ابزار مكمل |
به ارت تستر كلمپی متناسب نیاز است |
شرایط محیطی و نگهداری دستگاه
برای حفظ عملكرد صحیح ارت سنج MS2302، رعایت شرایط محیطی توصیه شده توسط سازنده ضروری است. محدوده دمای كاری دستگاه از 0 تا 40 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی مجاز در شرایط اندازه گیری كمتر از 85 درصد اعلام شده است.
در زمان نگهداری، محدوده دمایی منفی 10 تا مثبت 50 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی كمتر از 85 درصد در نظر گرفته شده است.
همچنین بهتر است پس از اتمام اندازه گیری، كابل ها بدون پیچ خوردگی شدید جمع آوری شوند، میله های كمكی تمیز شوند و دستگاه در كیف مخصوص خود قرار گیرد. در صورت عدم استفاده طولانی مدت، وضعیت باتری ها باید بررسی شود تا از آسیب احتمالی ناشی از نشتی باتری جلوگیری شود.
جمع بندی تخصصی ارت سنج دیجیتال سه سیمه مستك MS2302
ارت سنج دیجیتال MASTECH MS2302 ابزاری برای اندازه گیری مقاومت سیستم های اتصال زمین و ولتاژ زمین است كه با پشتیبانی از روش های دو و سه الكترودی، محدوده اندازه گیری مقاومت 0.01 تا 4000 اهم و قابلیت اندازه گیری ولتاژ AC تا 200 ولت، برای طیف متنوعی از آزمون های تاسیساتی و صنعتی قابل استفاده است.
حافظه 99 گروهی، اندازه گیری حداقل و حداكثر و میانگین، قابلیت اندازه گیری نسبی، تست پیوستگی، نمودار میله ای، نور پس زمینه و انتخاب رنج خودكار و دستی از امكانات كاربردی این مدل محسوب می شوند.
نقطه قوت اصلی MS2302 را می توان تركیب روش سه سیمه استاندارد با امكانات ثبت و بررسی نتایج دانست. البته كیفیت اندازه گیری به تنهایی به مشخصات دستگاه وابسته نیست و عواملی مانند فاصله الكترودهای كمكی، ساختار خاك، مسیرهای موازی زمین و روش اجرای آزمون نیز در اعتبار نتیجه نقش دارند.
در نتیجه، این مدل برای تكنسین های برق، مهندسان تاسیسات، واحدهای نگهداری و تعمیرات و متخصصان سیستم های ارتینگ كه به یك ارت تستر دیجیتال قابل حمل با امكانات اندازه گیری و ثبت اطلاعات نیاز دارند، گزینه ای قابل بررسی است.
سوالات متداول درباره ارت سنج MASTECH MS2302
1. ارت سنج مستك MS2302 چه پارامترهایی را اندازه گیری می كند؟
این دستگاه مقاومت زمین را در محدوده 0.01 تا 4000 اهم و ولتاژ زمین را در محدوده 0 تا 200 ولت AC اندازه گیری می كند. همچنین قابلیت تست پیوستگی مدار را در اختیار كاربر قرار می دهد.
2. آیا MS2302 قابلیت اندازه گیری سه سیمه دارد؟
بله. این مدل از روش سه الكترودی یا 3POLE پشتیبانی می كند. در این روش از یك الكترود اصلی و دو الكترود كمكی برای اندازه گیری مقاومت زمین استفاده می شود.
3. تفاوت روش دو سیمه و سه سیمه در این دستگاه چیست؟
در روش دو سیمه، از یك الكترود مرجع موجود استفاده می شود و مقاومت آن نیز می تواند بر نتیجه تاثیر بگذارد. در روش سه سیمه، دو الكترود كمكی برای تزریق جریان و اندازه گیری پتانسیل به كار می روند و امكان ارزیابی مستقل تر مقاومت الكترود اصلی فراهم می شود.
4. حداكثر مقاومت قابل اندازه گیری توسط MS2302 چقدر است؟
حداكثر محدوده اندازه گیری مقاومت زمین در این مدل 4000 اهم یا 4 كیلو اهم است.
5. دقت اندازه گیری مقاومت زمین در MS2302 چقدر است؟
دقت اندازه گیری به رنج انتخاب شده وابسته است. در محدوده 0 تا 29.99 اهم برابر با ±(2% مقدار خوانده شده + 6 رقم) و در رنج های بالاتر طبق جدول مشخصات فنی دستگاه متفاوت است.
6. آیا این دستگاه برای اندازه گیری مقاومت چاه ارت مناسب است؟
بله. روش سه سیمه این مدل برای اندازه گیری مقاومت الكترود زمین و چاه ارت كاربرد دارد. برای دستیابی به نتیجه معتبر باید فاصله و موقعیت الكترودهای كمكی به درستی انتخاب شود.
7. آیا MS2302 حافظه داخلی دارد؟
بله. این دستگاه امكان ذخیره حداكثر 99 گروه اطلاعات اندازه گیری را دارد و برای ثبت نتایج آزمون های مختلف قابل استفاده است.
8. منبع تغذیه ارت سنج MS2302 چیست؟
منبع تغذیه این دستگاه 6 عدد باتری قلمی 1.5 ولت AA است. دستگاه همچنین دارای نشانگر كاهش شارژ باتری است.
9. آیا MS2302 دارای قابلیت اندازه گیری مینیمم و ماكزیمم است؟
بله. قابلیت های MAX، MIN و AVG برای نمایش بیشترین، كمترین و میانگین مقادیر اندازه گیری شده در این مدل وجود دارند.
10. آیا می توان از MS2302 برای اندازه گیری ولتاژ زمین استفاده كرد؟
بله. این مدل قابلیت اندازه گیری ولتاژ AC زمین را در محدوده صفر تا 200 ولت با فركانس 50 و 60 هرتز دارد.
11. آیا ارت سنج MS2302 یك دستگاه كلمپی است؟
خیر. این دستگاه یك ارت تستر دو و سه الكترودی است. روش اندازه گیری آن با ارت سنج های كلمپی كه برای سنجش مقاومت حلقه زمین در شبكه های دارای مسیرهای موازی استفاده می شوند، تفاوت دارد.
12. آیا مقدار كمتر از 5 اهم همیشه برای سیستم ارت مناسب است؟
خیر. مقدار مقاومت قابل قبول به نوع تاسیسات، طراحی سیستم حفاظتی و استاندارد مربوط بستگی دارد. بنابراین نمی توان یك عدد ثابت را برای تمام ساختمان ها و پروژه های صنعتی معیار قطعی ایمنی در نظر گرفت.
13. آیا اقلام همراه دستگاه شامل كابل و میله كمكی است؟
در بسته بندی استاندارد معرفی شده توسط سازنده، سه كابل اندازه گیری با طول های 5، 10 و 15 متر و دو میله كمكی زمین وجود دارد. كیف حمل، باتری و دفترچه راهنما نیز از اقلام همراه معرفی شده هستند.
14. رده ایمنی CAT III 300V در MS2302 چه مفهومی دارد؟
این مشخصه بیانگر رده ایمنی دستگاه در برابر اضافه ولتاژهای گذرا در شرایط تعریف شده برای دسته اندازه گیری CAT III و ولتاژ نامی 300 ولت است. این رده به معنی مجاز بودن اندازه گیری در هر ولتاژ یا هر شرایطی نیست و رعایت محدودیت های دفترچه راهنما الزامی است.
15. چه زمانی باید اندازه گیری مقاومت زمین تكرار شود؟
در زمان تغییرات محسوس شرایط خاك، اجرای تعمیرات در سیستم ارت، تغییر ساختار الكترودها، مشاهده نتایج غیرعادی و انجام بازرسی های دوره ای، تكرار اندازه گیری توصیه می شود. فاصله زمانی بازرسی باید بر اساس نوع تاسیسات و الزامات فنی آن تعیین شود.
منابع و اطلاعات تكمیلی
برای بررسی مشخصات محصول و دسترسی به اطلاعات تخصصی تجهیزات اندازه گیری می توانید از منابع زیر استفاده كنید: