ریپورتاژ آگهی
آب انبار همت ‌آباد زمانی

آب انبار همت ‌آباد زمانی

آب ‌انبار همت‌ آباد زمانی، در جنوب غربی روستای همت ‌آباد و با فاصلهٔ تقریباً صد متری از جادهٔ اصلی روستا، جای گرفته است
  • 1402/03/07
  • استان : خراسان رضوي
  • شهر : فيروزه
  • دسته : آب انبار های تاریخی ایران
آدرس : خراسان رضوی، فیروزه
تلفن : 66059000-021

آب ‌انبار همت‌ آباد زمانی، در جنوب غربی روستای همت ‌آباد و با فاصلهٔ تقریباً صد متری از جادهٔ اصلی روستا، جای گرفته است. بنای آب ‌انبار همت ‌آباد، با داشتن فرم كلی و اصلی آب ‌انبارهای قدیمی و همچنین سبك شاخص سازه، به ویژه در ساخت سردرب ورودی، دارای ارزش معماری و تاریخی است و دربرداشتن تزئیناتی چون آجركاری راسته-خفته بر روی لچكی سردرب و راهروی اصلی، بر ارزش هنری و فرهنگی بنا ‌افزوده است. با نگاهی به ابعاد و اندازهٔ آجرهای آب‌ انبار، ساختار كلی پلان، نوع قوس ‌های به كار رفته در آن، و همچنین گفته ‌های پیران و بزرگان روستا، تاریخ بنای آب ‌انبار به دروهٔ قاجار می‌ رسد كه تا زمان پهلوی دوم و قبل از انقلاب، به عنوان آب‌ انبار بهره‌ برداری می ‌شده و پس از آن، تا كنون متروك مانده ‌است.


معماری
این بنا دربرگیرندهٔ یك ورودی و سردرب، راهرو و پله‌ هایی كه به پاشیر می‌ رسند، مخزن و آب ‌انبار است. بنای آب ‌انبار همت ‌آباد، با زاویه ‌ای حدود ۴۵ درجه نسبت به جاده، كوچه ‌ها و منازل مسكونی روستا، ساخته شده و زاویهٔ ۴۵ درجه ‌ای بنا به سمت شمال شرقی است. سردرب این بنا، با ارتفاع حدود ۳۷۰ سانتی ‌متر و با زاویهٔ ۴۵ درجه نسبت به كوچه ‌ها و ساختمان ‌ها ساخته شده و دارای درجرز یا ستون در دو طرف است كه بین آ‌نها یك طاق جناغی به شیوهٔ آجرچینی رومی اجرا شده، عمق آن ۴۰ سانتی‌ متر، و روی اسپر آن، یك درگاه با قوس هلالی و آجرچینی روی قرار دارد. در بالای سردرب، جای سنگی است كه وقف ‌نامهٔ بنا روی آن حجاری شده و بر بالای ورودی نصب بوده ‌است. لچكی بالای قوس جناغی سردرب، دارای آجركاری راسته و خفته و بالای سردرب دارای هره آجری است. سردرب با آجر ۲۵ در ۲۵ ساخته شده و دارای بند كشی است. راهرویی، سردرب ورودی را به پاشیر مرتبط نموده، پوشش راهرو، قوس هلالی داشته و به شیوهٔ آجرچینی راسته-خفته اجرا شده ‌است. پله‌ هایی برای دستیابی به محل پاشیر تعبیه شده ‌اند كه هر پله ارتفاعی حدود ۳۵ سانتی‌ متر و كف ‌پله‌ هایی ۴۰ تا ۴۵ سانتی ‌متری به شیوهٔ آجرچینی خرندی دارد. قسمت پاشیر و دیوار بین مخزن و پاشیر، تخریب شده‌ است. پلان مخزن، شامل یك مربع و چهار ستون، در مركز، و شیوهٔ پوششی آن نیز از نوع طاق چشمه است. به جز، قوس سردرب ورودی كه از نوع قوس جناغی است، دیگر قوس ‌ها، اعم از تویزه ‌ها، طاق ‌ها و پوشش ‌ها همگی از نوع قوس هلالی (مازه‌ دار) و تقریباً نیم ‌دایره اجرا شده‌ اند. آجرچینی همهٔ تویزه‌ ها و طاق‌ ها، به شیوهٔ رومی، و پوشش بین تویزه ‌ها، به شیوهٔ آجرچینی كلمبو (گردچینی) است. سقف‌ ها، دارای نورگیر و قسمت تیزه ‌اند. بنای آب ‌انبار، با مخلوطی از آجرهای ۵*۲۰*۲۰ و ۵*۲۵*۲۵ و ملات گچ و ماسه ساخته شده‌ است. روی بدنهٔ آب ‌انبار، اندودی از ساروج وجود داشته كه بخش بزرگی از اندود از بین رفته‌ است.

 

آب انبار همت ‌آباد زمانی-m5grAnDLZc



آب انبار همت ‌آباد زمانی-f3JaL5G6Hq