نَمین یكی از شهرهای استان اردبیل واقع در شمال غربی ایران است.نمین در منطقهای كوهستانی و در حاشیه دریای خزر، با ارتفاع ۱۷۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد. نمین دارای آب و هوایی معتدل، زمستانهایی سرد و تابستانهایی ملایم است. نمین دارای جنگلهای طبیعی و باغات میوه فراوان است. فاصله نمین از اردبیل ۲۵ كیلومتر میباشد و از سویی دیگر پس از عبور از گردنه حیران به شهر ساحلی آستارا میرسد. نمین از دیرباز به داشتن فرهنگی غنی معروف است.طبق سرشماری سال ۹۵ در مجموع جمعیت این شهرستان نزدیك۹۶۴۵۷ نفر است.كلمه نمین در زبان تالشی به معنی نمناك است. این شهر به دلیل همجواری با دریای خزر و رطوبت بالای موجود در آن به این نام شهرت یافته است. جنگلهای انبوه در اطراف آن نیز ناشی از این رطوبت بالاست. این شهر كه از زمستانهای سرد و تابستانهای خنك بر خوردار است جز شرقیترین شهرهای استان اردبیل محسوب میشود. كه پس از عهدنامه تركمان چای این شهر از تالش جداشده است.
شهرستان نمین كه در استان اردبیل قرار دارد، دارای سه شهر نمین، آبی بیگلو و عنبران است و مساحتی حدود 6 هزار كیلومترمربع را دربر میگیرد. جمعیت این شهرستان بیش از 60 هزار نفر است و مردم آن آذری و تالشی هستند. تحقیقات تاریخی در این منطقه نشان دهنده وجود تاریخ 9000 ساله است. همچنین آثاری از تمدن پیشرفته نیز در آن كشف شده كه حداقل به 5000 سال پیش بازمیگردد.
روستای عنبران
یكی از مناطق زیبای شهر نمین روستای عنبران است كه مردم آن به زبان تالشی صحبت میكنند و بیشتر سنی مذهب هستند. میتوانید برای گشت و گذار در محیطهای روستایی نمین به عنبران سری بزنید.
جاده حیران
جاده زیبای حیران در نزدیكی شهر نمین واقع شده است و حركت در این جاده را به هیچوجه نمیتوان از دست داد. به گفته بسیار از كسانی كه گذر از آن را تجربه كردند، این جاده زیباترین جاده ایران است.
جنگل فندوقلو
از نمین میتوانید به راحتی به جنگل فندوقلو دسترسی داشته باشید، جنگل فندوقلو را میتوان یكی از زیباترین نقاط طبیعی كشورمان بنامیم، این جنگل ادامه جنگلهای استان گیلان محسوب میشود كه در شمال استان اردبیل واقع شده است و اوج ارتفاع آن به 1800 متر میرسد. مساحت این جنگل چیزی بیش از 16 هزار هكتار است و عمدتاً هوای سردی را به خود میبیند و در اوج تابستان میتوانید از هوای خنك آن بهره ببرید و لحظاتی لذت بخش را سپری كنید.
جنگل مشه و چشمه مشه سویی
اگر از سمت آستارا به اردبیل حركت كنید 25 كیلومتری شهر اردبیل و 10 كیلومتری شهر نمین به مكانی بكر و زیبا خواهید رسید. پس از گذر از پل سفید رود، در مسیر روستایی به نام گیلده (گیلاده) وجود دارد كه با بالا رفتن از شیب تند روستا و در انتهای آن به معدن سنگی خواهید رسید. از این جای مسیر كافی است كمی پیاده روی كنید تا به جنگل زیبا و ناشناخته مشه برسید. در میان جنگل با چشمه آبگرمی به نام مشه سویی برخورد خواهید كرد كه میتوانید با آبتنی در آن لذت طبیعت گردیتان را دوچندان كنید.
آبشار شورشورنه
جاده و گردنه حیران پر است از زیباییهای خلقت خداوند. آبشار شورشورنه در منطقه عنبران و 10 كیلومتری شهر نمین واقع شده است. عنبران محله خود به دو قسمت علیا و سفلی تقسیم میشود كه آبشار شورشورنه در قسمت عنبران علیا قرار گرفته است. آبشار از بلندای صخرهها به پایین ریخته و طبیعت منحصر به فردی را پدید آورده است. شما به راحتی میتوانید زمانی را در غار پشت آبشار گذرانده و از طبیعت زیبای آن بهره ببرید.
بقعه شیخ بدرالدین
پیربدرالدین از مریدان پیر قطب الدین میانجی و از فرزندان ابن عباس عموی پیامبر (ص) بوده كه در اواسط قرن هفتم هجری قمری برای تبلیغ دین همراه شیخ شاه دینوری از زنجان به شهر آستارا سفر میكنند. بعد از مهاجرت این شیخ وارسته و نامی در شهر نمین وفات یافته و مقبرهای در این شهر برای او بنا میگردد. از ساختار ظاهری بنا میتوان به موارد زیر اشاره كرد:
در قسمت پیشانی بنا تیر چوبی به عنوان كلاف استفاده شده كه در نمای بیرونی عیان است. ورودی این مقبره در ضلعی كه رو به قبله دارد، به اطاق كوچكی باز می شود. برای وارد شدن به گنبد خانه باید از درب دیگری در این اتاق گذر كرد. در اتاق اول سنگی مرمر بسیار زیبایی با تزئینات و نوشته های برجسته وجود دارد كه مربوط به صاحب مقبره می باشد.
موزه نمین (صارم السلطنه)
این ساختمان كه امروزه به عنوان موزه شهر نمین از آن استفاده میكنند در گذشته خانه میركاظم خان، حاكم حكومت محال ثلاثه مرزی بوده است و در بخش غربی آن یك خانه اسبقی به موزه چسبیده است. این ساختمان در سال 78 یك بار به طور كامل مرمت گردید. این بنا دارای بخشهای سردر هشتی، حیاط، حوض شش ضلعی، اتاق تخت بنا، اتاق شیروانی و بخش خدماتی است.
روستای گلشن
در شرقی ترین نقطه استان اردبیل و شهرستان نمین روستایی وجود دارد بنام روستای گلشن كه با كشور جمهوری آذربایجان مرز مشترك دارد و حدودا از خط مرزی بطول 2 كیلومتر فاصله دارد كه مردم آن با دامداری و كشاورزی زندگی را سپری می كنند . زبان مردمان روستا تالشی می باشد و در عین حال پیران و ریش سفیدان روستا نیز به زبان تركی مسلط می باشند روستای گلشن كه در نزد اهالی روستا و در روستاها و شهرهای منطقه به كلش معروف است . علت معروفیت روستا به این نام به این دلیل است كه درسالهای نه چندان دور مردم روستا بیشتر مشغول كشت و برداشت گندم و جو بوده اند كه ته مانده های آن كه در زمین زراعی باقی می ماند را كلش می نامیدند و روستا را هم به همین دلیل كلش نامیده اند .روستای گلشن از طبیعت سر سبز و بسیار زیبایی برخوردار است .از اماكن و نقاط تاریخی این روستا می توان به این موارد اشاره كرد.
مقبره پیر جماد (پیرجماعت) كه در یك كیلومتری شمال روستا و در با لای قله قرار گرفته است و دارای بنایی گنبدی شكل می با شد ، كه مورد احترام اهالی روستا و محبان این شیخ عظیم می باشد. شیخ مذكور از شاگردان شیخ صفی الدین اردبیلی بوده و در بین اهالی روستا می زیسته و با آنها بیتوته می نموده است.در محوطه اطراف این مقبره نیز قبور اهالی روستا واقع شده است .درختی مثمر (درخت هلو) كه در منطقه ای بنام شینه جان (شیرین جان ) واقع شده است. چشمه شفاء بخش كه در میانه كوهی بنام دینسو (كوهی كه روبروی ده) قرار دارد و به اعتقاد مردم روستا كسانی را كه مریضی صعب العلاج داشته و از آب این چشمه استفاده كنند به اذن و لطف خداوند باریتعالی شفاء داده می شوند.همچنین دو مسجد بنام های پیر عمه كه در قسمت جنوبی روستا قرار دارد و مسجد غریب السید (سیدی كه از جای دیگری به این روستا آمده بود و غریب نیز بوده) می باشد.
دریاچه سوها
یكی دیگر از شهرهای استان اردبیل به نام نمین كه با جاذبه های خاص گردشگری مقصد مناسبی جهت گردشگری می باشد. سوها نام آبگیر سد كوچكی در حوالی روستایی به همین نام در فاصله حدود ۳۵ كیلومتری شرق شهرستان اردبیل است.
این منطقه كه در واقع نقطه شروع جنگل های استان گیلان محسوب میشود، با داشتن آب و هوایی معتدل بسیار مورد علاقه طبیعت دوستان واقع شده است. دریاچه سد سوها در ۴ كیلومتری شمال شرقی روستای سوها قرار دارد.
سوها (كه سوآ نیز تلفظ می شود) نام روستایی كوچك در چند كیلومتری شرق اردبیل، واقع در شهرستان نمین است. به علت زیادی آب در اطراف روستا، نام روستا را سوها انتخاب كردند. آب روستا از چشمه های منطقه تامین میشود و محصولات این روستا اغلب شامل غلات و حبوبات است. شغل عمده اهالی زراعت و گله داری است. روستاهای نیارق (نیارا)، حور و سقّزچی (ساقّیچی) روستاهای همسایه سوها هستند. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت این روستا ۱۷۸۳ نفر با ۳۴۵ خانوار بوده است.
در نزدیكی روستای سوها، آبگیری كوچك و بسیار زیبا با همین نام قرار گرفته است. این منطقه كه در واقع نقطه شروع جنگل های استان گیلان است با داشتن آب و هوایی خنك بسیار مورد توجه طبیعت دوستان واقع شده و یك مقصد گردشگری رویایی برای همه طبیعت گردان است.
دسترسی به روستای سوها از طریق جاده ارتباطی شهرستان اردبیل به بریس، نیارق و در نهایت سوها امكانپذیر است. كمتر از ۵ كیلومتر انتهایی از روستای سوها تا دریاچه خاكیست كه به راحتی با ماشین های معمولی قابل عبور است.