ریپورتاژ آگهی
آب انبارهای نایین

آب انبارهای نایین

شهر تاریخی نایین در استان اصفهان از آب‌ انبارهای فراوان برخوردار است كه از جاذبه‌ های دیدنی استان اصفهان محسوب می ‌شوند
  • 1401/12/16
  • استان : اصفهان
  • شهر : نائين
  • دسته : آب انبار های تاریخی ایران
آدرس : اصفهان، نایین
تلفن : 66059000-021

شهر تاریخی نایین در استان اصفهان از آب‌ انبارهای فراوان برخوردار است كه از جاذبه‌ های دیدنی استان اصفهان محسوب می ‌شوند. شهر نایین در اقلیمی كویری و كم‌ آب واقع شده است. تمام قنات‌ های نایین نیز از آب شور برخوردار هستند. همین نكته باعث شده تا مردمان قدیم این شهر نیاز به آب‌ انبار داشته باشند. آب ‌انبارهای نایین كه قدمت اغلب آ‌نها به بعد از دوران صفویه برمی ‌گردد، برای ذخیره آب و تامین آن در فصول گرم سال استفاده می ‌شوند. بیشتر محله ‌های شهر نایین دارای آب ‌انبار هستند و این بناها با سقف گنبدی خود به‌راحتی تشخیص داده می ‌شوند. اجزای آب ‌انبارهای شهر نایین تقریبا شبیه هم بوده و همه آ‌نها عناصری همچون مخزن آب، بادگیر و پاشیر دارند. تنها تفاوت آ‌نها در تعداد مخزن یا تعداد پاشیر است. تنوع آب انبارها و تنوع درطرح بادگیرها، گنبدها و پاشیرهای آن جذابیت خاصی در محیط ایجاد كرده است. شكل هندسی آب انبارها بیشتر استوانه ای بوده كه در دل خاك رس كنده شده و با شفته آهك و ملات ساروج و آجر چهار گوش ساخته شده، همه آب انبارها دارای سقف مخروطی بوده كه بیشتر از خشت خام پوشانده شده است. هر آب انبار دارای یك یا دو بادگیر بوده كه این بادگیرها نقش حیاتی در نگهداری آب درون خزینه داشته و از فاسد شدن آن جلوگیری می كندT در ضمن در خنك و سرد كردن آب بسیار مؤثر می باشد. قسمت دیگری از بنای آب انبار راه پله آن است كه سقف و پله ها و دیوارهای آن همه از آجر چهار گوش بوده است. در زیر به برخی از آب انبارهای شهر نایین اشاره می كنیم:


آب انبار های محله چهل دختران

  • آب ‌انبار معصوم‌ خانی را شاید بتوان معروف ‌ترین آب‌ انبار شهر نایین دانست. این آب ‌انبار یكی از چندین آب‌ انبار محله «چهل دختران» به شمار می ‌رود، مخزنی استوانه ‌ای شكل با قطر ۱۸ متر و عمق ۱۲ متر و ۶۴ پله دارد. آب ‌انبار معصوم ‌خانی كه با حمایت مالی مرحوم «حاج میرزا محمد علی خانی معصومی» در سال ۱۳۲۲ تكمیل شده، با شماره ثبت ۱۱۵۸۸ در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۸۳ در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است. آب ‌انبار معصوم‌ خانی دارای یك گنبد بزرگ پوشیده شده با خشت خام است كه در سال ۱۳۶۷ هجری شمسی یكبار فرو ریخت، ولی مردم پرتلاش و با همت نایین آن را دوباره بازسازی كردند.
  • آب انبار حاجی حسین: آب ‌انبار حاجی حسین به دست مرحوم «حاج حسین موئی» كه یكی از تاجران عبا در شهر نایین بود، در این شهر ساخته شد. پس از درگذشت حاج حسین، ایشان را در اتاقكی مجاور قسمت غربی آب ‌انبار دفن كردند. آب ‌انبار حاجی حسین به آب ‌انبار معصوم ‌خانی بسیار نزدیك است.
  • آب ‌انبار ابوالحسن: آب ‌انبار ابوالحسن نیز در محله چهل دختران نایین قرار دارد و اولین آب ‌انبار احداث شده در شهر نایین است. این آب ‌انبار دقیقا در كنار آب ‌انبار حاجی حسین واقع شده و حتی از یك بادگیر مشترك برخوردار هستند. راه پله این آب ‌انبار به ‌سمت بازارچه نو است. با اینكه آجرهای موجود در بنا قدمت بالای آن را می ‌رساند، ولی از تاریخ ساخت و همچنین سازنده این آب‌ انبار قدیمی اطلاع دقیق در دست نیست.
  •  آب ‌انبار تگو: در محله چهل دختران نایین قرار گرفته است. نكته قابل ذكر در مورد آن، این است كه تگو به‌ عنوان كوچك ‌ترین آب ‌انبار بافت قدیم شهر شناخته می ‌شده است.


آب انبار های محلات دیگر نایین

آب ‌انبار دوقلوی محمدیه
آب ‌انبار دوقلوی محمدیه در نایین، محمدیه و محله «میدان بالا» قرار گرفته است. قدمت این آب ‌انبار به دوره قاجاریه برمی ‌گردد. این اثر كه رو‌بروی مسجد و حسینیه محمدیه قرار گرفته، در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۸۳ با شماره ثبت ۱۱۵۶۱ در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است.

آب ‌انبار فیض
آب ‌انبار فیض یكی از مهمترین آب ‌انبارهای محله «پنجاهه» نایین است. این آب ‌انبار كه در سال ۱۳۸۴ به شماره ۳۶۶۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده، دارای یك ویژگی است كه آنرا از سایر آب‌ انبارهای شهر متمایز كرده و آن بادگیر كج این آب ‌انبار است. در واقع آب ‌انبار فیض دارای یك عدد بادگیر بلند است كه از حالت قائم خود حدود ۳۰ درجه انحراف پیدا كرده و كج شده است.

آب ‌انبار مصلی
«باغ مصلی» یك باغ تاریخی در شهر نایین است كه آرامگاه «خاندان پیرنیا» نیز در آن واقع شده است و از جاذبه‌ های گردشگری شهر نایین است. در گوشه‌ای از این باغ یك آب ‌انبار توجه شما را جلب می كند كه آب‌ انبار مصلی نامیده می ‌شود. آب ‌انبار مصلی دارای دو راه پله بوده كه یكی از آنها در داخل باغ مصلی و دیگری در خارج از آن قرار دارد. این آب ‌انبار كه در سال ۱۳۱۶ هجری قمری به دست «اویس میرزا احتشام ‌الدوله» احداث شده، دارای یك مخزن مكعب مستطیلی با سقف تخت پوش و نیز دو عدد بادگیر است.

آب ‌انبار سكان
آب‌ انبار سكان در محله «باب‌ المسجد» شهر نایین واقع شده است. این آب ‌انبار بیش از ۳۰۰ سال قدمت دارد و از قدیمی ‌ترین آب ‌انبارهای نایین به شمار می‌ رود. در سال ‌های اخیر به‌ علت ساخت خیابان مسجد جامع، راه پله آب ‌انبار خراب شده است. همچنین خزینه آب ‌انبار نیز در یكی از خانه ‌های كناری آن واقع شده است.

آب ‌انبار نوگاباد
آب ‌انبار نوگاباد از آب ‌انبارهای كوچك شهر نایین است. این آب ‌انبار كه در كنار مسجد خواجه واقع شده از دو بادگیر بلند بهره می ‌برد. آب‌ انبار نوگاباد در چند سال گذشته توسط اداره میراث فرهنگی مورد بازسازی قرار گرفته است.

 

آب انبارهای نایین-CoLPNv0boe

آب انبارهای نایین-Ps28rraLyA

آب انبارهای نایین-8mjaZ42BWn

آب انبارهای نایین-JKm97rEt2E

آب انبارهای نایین-kee64yHbyE

آب انبارهای نایین-KoC1X5KLf9