اوغول بیگ یخچالی مربوط به دوره قاجار

اوغول بیگ یخچالی مربوط به دوره قاجار

اوغول یا اوغلان در آذری به معنی پسر است و بیگ از بیوك به معنی بزرگ و خان گرفته شده كه می‌ توان گفت اوغول بیك به معنی پسر خان و بزرگ خاندان می‌باشد.
  • 1401/06/22
  • استان : آذربايجان غربي
  • شهر : تکاب
  • دسته : مناطق تفریحی ایران
آدرس : در روستای اوغول بیگ كه در حدود ۵ كیلومتری شهرستان تكاب واقع است
تلفن : 66059000-021

اوغول یا اوغلان در آذری به معنی پسر است و بیگ از بیوك به معنی بزرگ و خان گرفته شده كه می‌ توان گفت اوغول بیك به معنی پسر خان و بزرگ خاندان می‌باشد.

اوغول بیگ یخچالی مربوط به دوره قاجار-kIcXOCSKEw
در روستای اوغول بیگ كه در حدود ۵ كیلومتری شهرستان تكاب واقع است، آثار تاریخی زیادی از تمدن و معماری و مهندسی گذشتگان وجود دارد. از جمله این آثار قلعه، یخچال و مسجدی است كه مورد بازدید گردشگران است. یخچال اوغول بیگ نمادی از معماری و مهندسی انسان های دوران بسیار دور در این روستا است كه با فكر و بدون هزینه زیاد توانسته اند با ذخیره برف و یخ در فصل زمستان، گرمای طاقت فرسای تابستان را در این منطقه مهار كنند. یخچال اوغول بیگ كه مربوط به دوره قاجار است، در تاریخ ۲۷ دی ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۲۵۵ به‌ عنوان یكی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

در زیر تپه ای در سمت غرب روستا ورودی كوچكی پیداست، اگر وارد آن شوید متوجه پله های زیادی خواهید شد كه تا عمق حدود ۴۰ متری ادامه دارد. این بنای سحرآمیز كه از آجر و ملات گچ، آهك و خاك رس ساخته شده است دارای طاقی گنبدی شكل است كه از بیرون به شكل تپه دیده می شود. در پشت این یخچال حوضچه ای به وسعت بیش از ۲۰۰ متر مربع ساخته شده است كه از رودخانه ساروق كه رودی دائمی در تكاب است انشعابی به آن می رسد و آب این انشعاب جهت ته نشین شدن املاح آن اول به داخل این استخر می ریزد. در زمستان ها و فصل سرما این آب به درون یخچال هدایت شده و یخ می زد تا در تابستان مردم بتوانند از یخ آن استفاده كنند.

ساختار یخچال اوغول بیگ

مجموعه یخچال الغ بیگ متشكل از یك رشته نهر سنتی منشعب از سرشاخه های رودخانه ساروق است كه آب آن از شرق به غرب جریان دارد و در زمستانهای سرد شهرستان تكاب آب جاری را به یك حوضچه كم عمق در شرق ساختمان اصلی یخچال هدایت میكرده و پس از انجماد، قطعات یخ توسط  اهالی شكسته شده و از یك ورودی بنجره مانند به درون یخچال ریخته می شد. یك زهكش در كف بنا آب حاصل از ذوب تدریجی یخ را به باغی منتقل و از آن برای آبیاری استفاده میشده است. فاصله مظهر زهكش در باغ تا كناره یخچال حدود صد متراست. بنای یخچال در پلان كاملا گرد و دارای گنبدی آجری است كه ارتفاع آن از زمین اطراف حدود ۵ متر و از كف بنا ۱۱متر می باشد. بزرگترین قطر گنبد ۹/۵ متر بوده و روزنه ای به قطر نیم متر در رأس آن وجود دارد كه از آن برای نورگیری، تهویه و همچنین كنترل داخل بنا استفاده می شده است. بخشی از بنا كه در زیر تراز زمین اطراف واقع شده از سنگ، و گنبد آن كلا از آجر مربع شكل ساخته شده است. ملات بخش سنگی ساروج و ملات بین آجرها گچ میباشد. ورودی یخچال در غرب آن قرار دارد و به فضای مسقف مربع شكل كوچك مجهز به یك در چوبی محدود می شود. دسترسی به كف یخچال از طریق هفده پله سنگی مماس به دیواره غربی و جنوبی داخل یخچال میسراست.

ویژگی

روی گنبد و ورودی های بنا با خاك رس و كاهگل بطور كاملا موثری عایقكاری میشد و به این ترتیب بدون صرف كمترین انرژی مصنوعی برودت زمستان در خدمت نیازهای تابستانی قرار می گرفت و از هرگونه تلفات برودت و اصراف آب آن جلوگیری می شده است.

موقعیت مكانی

این تاسیسات در كنار قلعه مخروبه و مسجد روستای بزرگ الغ بیگ شهرستان تكاب به فاصله پنج كیلومتری شمال شرقی شهرتكاب قرار گرفته است. روستای تاریخی اوغول بیگ دارای جاده آسفالت می ‌باشد .

اوغول بیگ یخچالی مربوط به دوره قاجار-p7BXOneZAM

روستای اوغول بیگ

اوغول ‌بیگ، روستایی از توابع بخش مركزی شهرستان تكاب در استان آذربایجان غربی است. مسجد تاریخی اوغول بیگ مهم ‌ترین اثر تاریخی این روستا محسوب می شود كه قدمت آن بیش از مسجد جامع تكاب است. مسجد اوغول بیگ نیز مربوط به دوره قاجار است و بعنوان یكی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده ‌است. چشمه آب سرد و یخچال تاریخی روستا نیز از دیگر آثار مهم این منطقه بشمار می روند.

مردم روستای اوغول بیگ قومیت آذری دارند و از تركان افشار هستند؛ زبان مورد استفاده در اوغول بیگ تركی آذربایجانی با لهجه تكاب افشار است. بسیاری از مردم اوغول بیگ به شهرهای تكاب، زنجان، كرج، اسلامشهر و تهران مهاجرت كرده ‌اند.

لازم به یادآوری است كه محصولات و سوغات این روستا سیب، محصولات لبنی و دام و نان كؤكه می باشد.