خورش قیسی مجلسی یكی از خورش های خوشمزه ایران است كه در مناطق غربی ایران طبخ می شود . از نام این خورش پیداست كه مهم ترین جز آن قیسی یا همان برگه زردآلو می باشد . این خورش خوشمزه و متفاوت، به عنوان یك خورش مجلسی و مخصوص مهمانی هم استفاده میشود. با سیری در ایران همراه باشید تا با طرز تهیه و خواص این خورش بیشتر آشنا شوید .
مواد لازم :
گوشت خورشتی یا بدون استخوان: ۳۰۰ گرم
قیسی: ۵۰۰ گرم
پیاز: ۳ عدد
رب گوجه فرنگی: ۱ قاشق غذاخوری
آبلیمو: ۱ قاشق غذاخوری
شكر: ۱ قاشق غذاخوری
زعفران دم كرده غلیظ: ۱ قاشق غذاخوری
نمك و زردچوبه: به میزان لازم
فلفل سیاه و ادویههای دلخواه: به میزان لازم
روغن یا كره: به میزان لازم

طرز تهیه :
برای درست كردن خورش قیسی با گوشت، ابتدا باید گوشت را بپزید و بعد از پخت قیسی و دیگر مواد را اضافه كنید. برای پخت گوشت اگر از زودپز استفاده كنید، مدت زمان كمتری برای پخت نیاز خواهید داشت. ولی در كل تهیه خورش قیسی با گوشت، به حدود ۱ تا ۱/۵ ساعت زمان نیاز دارد تا مواد كاملا جا بیفتند و آماده سرو شوند. اگر گوشت گوسفندی را با مرغ یا كوفته قلقلی جایگزین كنید، زمان پخت كمتر خواهد شد.
قیسی یا برگ زردآلو را به خوبی بشویید و در یك ظرف بریزید. روی قیسیها را با آب بپوشانید تا خیس بخورند و نرم شوند. یك شب تا صبح، قیسیها را در دمای محیط یا یخچال قرار دهید. اگر میخواهید همراه با قیسی از آلوهای مختلف مثل آلو برقان، آلو بخارا یا آلو جنگلی هم استفاده كنید، همراه با قیسی، آنها را خیس كنید. بعد از خیس و نرم شدن هم حتیالامكان هسته آلوها را جدا كنید.
گوشت را تمیز و به قطعات مربعی ۲ سانتیمتری خرد كنید و كنار بگذارید. پیازها را به صورت نگینی خرد كنید. در این خورش برای اینكه مجلسیتر شود، میتوانید پیازداغ را به صورت چیپسی تهیه كنید. برای این كار ۲ عدد از پیازها را خلالی ریز خرد كنید. در یك قابلمه به اندازه ۲ لیوان آب بریزید و روی حرارت قرار دهید. اجازه دهید آب بجوشد و پیازهای خلالی را به آب اضافه كنید.
حدود ۱۵ دقیقه صبر كنید تا پیازها با آب بپزند و نرم شوند. در این فاصله در یك كاسه دیگر با یخ پر كنید. سپس پیازهای نرم شده در آب را آبكش كنید و پیازهای آبكش شده را به یخها اضافه كنید تا به آنها شوك وارد شود. ۱۵ دقیقه دیگر صبر كنید. دوباره پیازها را آبكش كنید.در یك تابه یا قابلمه به میزان كافی روغن یا كره بریزید و پیازها را به آن اضافه كنید. شروع به تفت دادن پیازها كنید تا بافت چیپسی، ترد و شكننده به خود بگیرند. پیازها كه سرخ شدند، آنها را كنار بگذارید.
یك پیاز باقیمانده را پوست بگیرید و نگینی ریز خرد كنید. میتوانید یك یا دو حبه سیر را هم خرد یا له كنید. در یك قابلمه به میزان كافی روغن بریزید و روی حرارت بگذارید تا داغ شود. سپس پیازها را اضافه كنید و تفت دهید. بعد از اینكه پیازداغها طلایی شدند، زردچوبه را اضافه كنید و حدود ۳۰ ثانیه تفت دهید تا از خامی بیفتد.
۱ قاشق رب گوجهفرنگی را در این مرحله از طرز تهیه خورش قیسی به پیاز داغ اضافه كنید. اجازه دهید رب گوجه فرنگی، رنگ باز كند و از خامی بیفتد. سپس تكههای گوشت را به مواد داخل قابلمه اضافه و حرارت را كم كنید تا كمی سرخ شود و رنگ گوشت تغییر كند.
در این مرحله از طرز تهیه خورش قیسی، به گوشت سرخ و تفت داده شده، به اندازه ۲ تا ۳ لیوان آب جوش اضافه كنید. حرارت را بالا ببرید تا آب شروع به قل زدن كند و سپس حرارت را پایین بیاورید و درب قابلمه را ببندید. اجازه دهید به مدت حدود ۱ ساعت گوشت بپزد و نرم شود.
بعد از اینكه گوشت پخت و نرم شد، قیسیها را آب بكشید و به خورش اضافه كنید. میتوانید در این مرحله به غذا، نمك یا ادویههای دلخواه بزنید. مواد را هم بزنید و درب ظرف را بگذارید. ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بعد، آبلیمو و زعفران را به خورش قیصی اضافه كنید.
در آخرین مرحله از طرز پخت خورش قیسی، خورش كه پخت و آب اضافی خود را از دست داد، آن را بچشید، نمك و ادویهها را اندازه كرده و حرارت را خاموش كنید. روی خورش قیسی را با پیاز داغ چیپسی تزیین و آن را با برنج یا نان سرو كنید.
نكات مهم پخت خورش قیسی مجلسی
در طرز تهیه خورش قیسی سعی كنید تا جای ممكن به گوشت، آب جوش اضافه كنید. افزودن آب سرد یا ولرم باعث ایجاد شوك به گوشت میشود و دیرتر میپزد.
اضافه كردن نمك را به مراحل پایانی پخت و بعد از اینكه گوشت نرم شد، موكول كنید. اضافه كردن نمك به گوشت قبل از پخت كامل باعث میشود گوشت دیرتر بپزد.
آبلیمو و زعفران را در ۱۰ دقیقه پایانی و بعد از پختن همه مواد به خورش قیسی اضافه كنید تا طعم و عطر آنها حفظ شود.
خورش قیسی باید كم آب باشد. پس سعی كنید آن را زیاد آبدار درست نكنید و اجازه دهید كاملا جا بیفتد و آب اضافی خود را از دست بدهد.
بنا به ذائقه خود، اگر میخواهید كه خورش قیسی طعم ملس داشته باشد، از شكر بیشتر و اگر میخواهید خورش ترشتر باشد، مقدار آبلیمو یا آب نارنج را بیشتر در نظر بگیرید.
قیسی را در ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پایانی و بعد از پخت گوشت به خورش قیسی اضافه كنید تا زیادی نرم و له نشود.
خورش قیسی را بعد از پخت زیاد هم نزنید، چون بافت قیسی نرم است و باعث بدظاهر شدن خورش خواهد شد.
در روش پخت خورشت قیسی به جای گوشت گوسفندی میتوانید از مرغ یا گوشت قلقلی استفاده كنید. در این صورت زمان پخت كاهش خواهد یافت.
اگر میخواهید خورش قیسی وگان داشته باشید، به جای انواع گوشت میتوانید از قارچ، سویا یا حبوبات دیگر مثل لپه استفاده كنید.
اگر رب گوجه فرنگی را در مراحل ابتدایی به خورش قیسی اضافه نكردید، میتوانید در مراحل پایانی آن را در مقداری روغن یا كره داغ سرخ كنید تا از خامی بیفتد و رنگ باز كند و بعد به خورش اضافه كنید. حتما رب گوجه فرنگی را سرخ كنید تا خورشتان خوشرنگ و خوشطعمتر شود.
خورش قیسی را هم میتوانید با نان و هم با برنج ساده آبكش یا برنج زعفرانی سرو كنید.

خواص قیسی
قیسی یا برگ زردآلو سرشار از كلسیم، پتاسیم، فسفر، ویتامین A، بتاكاروتن، فیبر رژیمی، آهن، ویتامین C و ویتامین K است و از همین رو خواص و فواید فراوانی برای سلامت بدن دارد. خواص قیسی فراوان است و در ادامه به بررسی برخی از خواص قیسی میپردازیم.
طبع قیسی
متخصصان طب سنتی بر این باورند كه طبع قیسی گرم و خشك است.
خواص قیسی برای یبوست
قیسی یا برگه زرد آلو منبعی غنی از پكتین و سلولز است كه از این رو میتواند به عنوان یك ملین طبیعی عمل كرده و به درمان یبوست كمك كند. مصرف قیسی یك گزینه مناسب برای تقویت و بهبود عملكرد دستگاه گوارش است. همچنین فیبر موجود در قیسی برای بهبود فرآیند گوارش در بدن مفید بوده و موجب درمان یبوست میشود. درنتیجه از جمله خواص قیسی میتوان به تاثیر آن در درمان یبوست اشاره كرد.
خواص قیسی برای كودكان و نوزادان
یكی از خواص قیسی این است كه حاوی مقادیر بالایی از ویتامینها، مواد معدنی و مواد مغذی ضروری برای رشد كودكان است. برگه زرد آلو سرشار از فیبر بوده كه به تقویت دستگاه گوارش كودك و همجنین درمان یبوست كودكان و نوزادان كمك میكند. پس از اتمام شش ماهگی نوزاد میتوانید كم كم به نوزاد خود قیسی یا برگه زرد آلو بدهید. فقط نكتهای كه باید توجه داشته باشید این است كه به دلیل بالا بودن میزان فیبر در قیسی یا برگه زرد آلو باید از زیاده روی و افراط در مصرف آن پرهیز كنید زیرا ممكن است موجب بروز عوارضی مانند اسهال و ایجاد نفخ در نوزادان گردد.
خواص قیسی برای ریه و سرفه
از جمله خواص قیسی این است كه دارای خواص ضد سرفه بوده و همچنین برای ریه مفید است. با توجه به مطالعات و پژوهشهای صورت گرفته نتایج حاكی از آن است كه مصرف ریه میتواند در جلوگیری از سرطان ریه نقش مفید و موثری داشته باشد.
خواص قیسی برای كبد
قیسی یا برگ زرد آلو موجب افزایش فعالیت كبد میشود و میواند در درمان و پیشگیری از بیماریهای كبد مانند كبد چرب مفید و موثر باشد. از خواص قیسی این است كه موجب تسریع دفع مواد زائد از بدن شده و به بهبود عملكرد سمزدایی كبد كمك میكند.
خواص قیسی برای كم خونی
قیسی یا برگه زرد آلو منبعی غنی و آلی از آهن است و میتواند به افزایش تولید گلبولهای قرمز كمك كرده و به درمان كم خونی كمن كند. قیسی یك میان وعده مناسب است و علاوه بر درمان كم خونی میتواند برای كنترل فشار خون افراد مبتلا به فشار خون بالا نیز گزینهای موثر باشد. بنابراین كنترل فشار خون و درمان كم خونی از دیگر خواص قیسی هستند.
خواص قیسی در بارداری
مصرف قیسی یا برگ زرد آلو میتواند از ابتلا به كم خونی در خانمهای باردار در طول بهرداری جلوگیری كند. از دیگر خواص قیشی این است كه حاوی مس و پتاسیم است و به همین دلیل توصیه میشود كه در دورلن بارداری در رژیم غذایی مادران باردار قرار گیرد. درمان ناباروری، خونریزی پس از زایمان، اسپاسم در دوران بارداری و درمان عفونت واژن از دیگر خواص قیسی است. علاوه بر این قیسی میتواند موجب افزایش شیر مادر در دوران شیردهی شود.
فرق قیسی و زرد آلو
در واقع زرد آلو جمله میوههای خوشطعم، لذیذ و پرطرفدار تابستانی است كه قیسی به عنوان یك خوراكی از این میوه تهیه میشود. قیسی یا برگه زرد آلو در واقع خشك شده میوه زرد آلو است. تفاوت و فرق زردآلو و قیسی در میزان آب، مزه و خواصی است كه هر كدام برای سلامتی بدن دارند.

قیسی سیاه چیست ؟
قیسی سیاه به طور معمول محصول آلوی سیاه است و منبع خوبی از آهن است و به همین علت یك خوراكی مناسب برای افرادی است كه كم خونی دارند و میتوان گفت یكی از خواص قیسی سیاه برای بدن كمك به درمان كم خونی است. قیسی سیاه درجه یك خواص و فواید فراوانی برای بدن دارد و از همین رو فروش آن را افزایش داده است. در واقع از خواص قیسی سیاه این است كه دارای پتاسیم و آهن است و از همین رو بسیار مورد توحه قرار گرفته است.
طرز تهیه قیسی
طرز تهیه قیسی یا برگه زرد آلو روشهای مختلفی دارد. برای تهیه قیسی به این صورت است كه به سینی توری مخصوص خشك كردن میوه یا شرینی نیاز دارید. سپس سینی توری را روی سینی شیرینی پزی قرار دهید و دقت كنید كه سینی توری حتماً به شكلی قرار بگیرد كه هوا اطراف میوه جریان داشته باشد.
روش اول
پس از آماده كردن سینی، بهترین و با كیفیتترین زرد آلوها را جدا كنید و آن ها را از وسط نصف كنید، هسته زرد آلو را خارج كرده و زردآلوها را له چهار قسمت تقسیم كنید. زردآلوهای خرد شده را به صورتی كه داخل زرد آلو رو به بیرون باشد روی سینی بچینید و اجازه دهید برای مدت زمان سه تا هفت روز در آفتاب مانده و خشك شوند.
روش دوم
در این روش از طرز تهیه قیسی باید دو قاشق غذاخوری نمك را در ۴ لیتر آب حل كنید. سپس زردآلوی رسیده را در محلول آب و نمك قرار دهید و با دست زردآلوها را نصف كنید و هسته آنها را خارج كنید. سپس كمی زردآلوها را فشتر دهید تا داخل آنها بیرون بیاید و سپس آنها را در سینی بچینید. یك پارچه با بافت توری روی زردآلوها بكشید تا حشرات روی آنها ننشینند. میتوانید به جای محلول آب و نمك از محلول آب و لیموترش نیز استفاده كنید.
روش سوم
این طرز تهیه قیسی به صورت خشك كردن زردآلو در فر است. زرد آلوها را شسته و خشك كنید، سپس آنها را نصف كرده و هسته میوه را خارج كنید. بعد زردآلوها را به صورت یك لایه در سینی مخصوص خشك كردن قرار دهید به صورتی كه قسمت برش خوردهی میوه رو به بالا باشد كه آب آن داخل فر نریزد. فر را روی درجه ۵۰ درجه سانتی گراد بگذارید و سینی زردآلوها را داخل فر قرار دهید. پس از اینكه پوست زردآلوها شروع به جمع شدن كرد، دمای فر را تا ۶۵ درجه سانتی گراد زیاد كنید و تا انتهای فرایند خشك شدن زردآلوها روی همین درجه نگهدارید. در فر را كمی باز بگذارید تا رطوبت از آن خارج شود. پس از خشك شدن كامل زردآلوها سینی را از فر خارج كردخ و اجازه دهید برای مدت زمان ۱۲ ساعت در دمای اتاق مانده و خنك شوند.
روش چهارم
در این روش زردآلو را با مایكروویو خشك میكنید. ابتدا زردآلوها را شسته و خشك كنید و سپس آنها را به صورت نازك برش بزنید اما نه آنقدر نازك كه سطح سینی مایكروویو بچسبند. برشهای زرد آلو را پس از شست و خشك كردن سبنی مایكروویو در آن بچینید و بین آنها فاصله مناسب بگذارید. مایكروویو را روی حالت Defrost یا یخ زدایی گذاشته و مدت زمان را هم برای سی دقیقه تنظیم كنید. پس از گذشت سی دقیقه به زردآلوها سر بزنید اگر هنوز خشك نشده بودند برای پنج تا ده دقیقه دیگر مجددا همین كار را تكرار كنید.
روش پنجم
در این روش از طرز تهیه قیسی یا برگه زردآلو، زردآلو را به كمك میوه خشك كن، خشك میكنید. ابتدا زردآلوها را شسته و خشك كنید و سپس هسته آنها را بگیرید. سپس زرد آلوها را به شكلی كه طرف برش خوردهی آنها رو به بالا باشد داخل سینی دستگاه بچینید و بین آنها فضای كافی برای عبور جریان هوا بگذارید. زمان و دمای دستگاه را طبق راهنمای آن تنظیم كنید. عموما برای این كار دمای میوه خشك كن را روی ۵۷ درجه سانتی گراد و زمان را به مدت ۱۲ ساعت تنظیم میكنند.
خواص قیسی برای لاغری
وجود مقادیر بالای فیبر در قیسی موجب میشود تا با مصرف قیسی احساس سیری كرده و از پرخوری و وارد كردن كالری اضافی به بدن جلوگیری شود. قیسی یا كاهش اشتها به كاهش وزن كمك میكند. توجه داشته باشید كه نباید در مصرف قیسی زیادهروی كنید زیرا در این صورت از این خواص قیسی بیبهره مانده و بر عكس موجب چاقی و افزایش وزن میشود.
با وجود آنكه قیسی خواص زیادی دارد و به لاغری كمك میكند؛ اما به تنهایی نمیتواند شما را به وزن ایده آل برساند؛ به همین دلیل لازم است برای رسیدن به وزن ایده آل، از یك رژیم غذایی اصولی و سالم همچون رژیمهای بهاره غفاری پیروی نمایید. این رژیمها بدون حذف مواد غذایی به شما كمك میكنند تا سلامتی و تناسب اندام را در كنار یكدیگر داشته باشید.
خورش قیسی متعلق به كدام شهر است؟
خورش قیسی در شهرهای مختلف ایران طبخ می شود متعلق به شهر خاصی نیست ولی بیشتر در كردستان و آذربایجان و شمال ایران پحته می شود.
آیا خورش قیسی باید طعم ملس داشته باشد؟
طعم قیسی در حالت كلی به شیرینی یا ملسی میزند ولی با اضافه كردن ترشیجاتی مثل آبلیمو یا آب نارنج میتوانید از طعم شیرین آن كم كنید تا ترشتر شود. این مورد به ذائقه و طبع شما بستگی دارد.