یكی از آشهای معروف خراسان آش بلغور شیر است كه آن آش بسیار مقوی بهترین گزینه برای كودكان و سالمندان و همچنین برای سر سفره افطار می باشد .«بلغور گندم» یا «گندم شكسته» نوع كمتر شناخته شدهای از دانه كامل «گندم دوروم» است و در مقایسه با كربوهیدراتهایی كه با گندم فرآوری شده یا غنی شده درست شدهاند، بلغور گندم منبع بهترین از ویتامینها، مواد معدنی، فیبر، آنتیاكسیدانها و ریزمغذیهاست.بلغور چربی كمی دارد، مقدار زیادی مواد معدنی مثل منگنز، منیزیم و آهن دارد، ضمن اینكه منبع خوبی از پروتئینهای گیاهی است. پیش از همه اینها، بلغور مقدار بسیار خوبی از فیبر مورد نیاز در رژیم غذایی را تامین میكند كه برای سلامت قلب و گوارشتان لازم است؛ با مصرف یك پیمانه بلغور، بیش از ۲۵ درصد نیاز روزانه شما به فیبر تامین میشود!
تحقیقات زیادی نشان داده كه مصرف گندم كامل میتواند مانع از بروز بیماریهایی چون سرطان، بیماری قلب، ناراحتیهای دستگاه گوارش، دیابت و چاقی شود و بر این باورند كه بلغور گندم میتواند بخشی از یك رژیم درمانگر باشد. دانههای كامل منبع خوبی از ریزمغذیهای گیاهی هستند كه التهاب را كاهش داده و مانع از صدمات رادیكالهای آزاد میشوند و شامل تركیباتی از قبیل استروژنهای گیاهی مانند لیگنانها، استانولهای گیاهی و استرولهای گیاهی است كه در تنظیم و تعادل سازی هورمونهای زنانه بسیار موثرند.
با پخت و مصرف یك پیمانه بلغور كه فقط ۱۵۱ كیلوكالری انرژی دارد، ۸ گرم فیبر، ۶ گرم پروتئین،نیم گرم چربی، یك میلیگرم منگنز (۵۵ درصد)، ۵۸ میلیگرم منیزیم (۱۵ درصد)، ۷ میلیگرم آهن (۱۰درصد)، ۸ میلیگرم نیاسین (۹درصد) و ۲/۰ میلیگرم ویتامین B6 (۸درصد) نصیب بدنتان میشود.
یكی از خوبیهای بلغور این است كه مثل تمام خوراكیهای حاوی گندم، گلوتن ندارد. گلوتن، پروتئینی كه به طور طبیعی در تمام انواع محصولات گندم، چاودار و جو وجود دارد، میتواند برای خیلیها مشكلات گوارشی ایجاد كند بهخصوص برای كسانی كه سیستم گوارش بیمار یا روده ضعیفی دارند.
مواد لازم برای تهیه ترخینه آش ( بلغور شیر خشك ):
بلغور گندم دانه ریز
شیر
زرد چوبه
زیره(اختیاری)
روش تهیه بلغور شیر خشك:
ابتدا بلغور شسته شده را با شیر مخلوط می كنیم. به اندازه ای شیر اضافه می كنیم كه مخلوط غلیظ باشد و شیر اضافی نداشته باشد.
سپس زردچوبه را اضافه كرده و روی حرارت ملایم قرار می دهیم تا بلغور بپزد و شیر كاملاً جذب آن شود.
مواد را تكه تكه از هم جدا می كنیم و در برابر آفتاب یا روی بخاری می گذاریم تا كاملا خشك شود.
سپس با استفاده از خرد كن آنها را كاملاً خرد كرده و روی پارچه پهن می كنیم تا رطوبتش گرفته شده و كاملاً خشك شوند و در صورت تمایل در این مرحله میتوان مقداری زیره نكوبیده به آن اضافه كرد.
این نوع ترخینه ( بلغور شیر خشك شده ) را میتوان تا چند ماه در یخچال ( در ظرف در بسته ) نگهداری كرد.
نكته: برای تهیه این ترخینه حتماً از بلغور دانه ریز استفاده كنید!
مواد لازم برای آش بلغور شیر:
بلغور شیر خشك ۲ پیمانه
گوشت چرخ شده ۱۰۰ گرم
پیاز ۱ عدد
شلغم ۲ عدد ( اختیاری )
روش تهیه:
پیاز را خرد كرده و در روغن تفت می دهیم. گوشت را اضافه كرده كمی كه تفت خورد، آب سرد و بلغور شیر را اضافه می كنیم (نیاز ی به ادویه ندارد)
در صورت تمایل میتوانید در این مرحله كمی شیر را نیز همراه آب، به آش اضافه كنید.
در صورت تمایل شلغم ها را شسته و پوست گرفته و به تكه های درشت تقسیم كرده و به آش اضافه می كنیم.