بزرگترین و زیباترین كلیسا ,كلیسای وانك اصفهان است. كلیسای وانك از نظر طلاكاری سقف و سطح داخل گنبد و نقاشی های تاریخی از زیباترین كلیساهای جلفای اصفهان است.داخل كلیسا و تمام دیوارهای اطراف و جوانب آن از تزئینات نقاشی رنگ و روغن و آب طلا به سبك ایرانی و تصاویری از زندگی حضرت مسیح (ع) متاثر از نقاشی ایتالیایی تزئین شده است.برج ناقوس روبروی در اصلی كلیسا به سبك ایرانی است و در زمان شاه سلطان حسین ساخته شده است
بزرگترین كلیسای جلفا :
این كلیسا به نامهای سن سور و آمنا پركیچ نیز نامیده می شود بزرگترین كلیسای جلفا است. این كلیسای با شكوه در سال ۱۰۱۵ هجری قمری برابر ۱۶۰۵ میلادی در اراضی باغ زرشك احداث شد و پس از ۵۰ سال در سال ۱۰۶۵ هجری قمری برابر ۱۶۵۵ میلادی توسعه یافت و به صورت امروز در آمد. این كلیسا دارای گنبدی عظیم و دیوارهای رفیع و طاقهای بلند و زیباست كه در حال حاضر محل اقامت خلیفه ارامنه ایران و هندوستان می باشد.معروف به: سن سو و دوآمناپر كیچ
موقعیت: چهارراه حكیم نظامی خیابان نظر شرقی
سال تاسیس: ۱۰۶۵ هجری مطابق با ۱۶۵۴ میلادی
از ویژگیهای ساختمان:
ساختمان نماز خانه كلیسا:
نماز خانه اصلی كلیسا كه به شكل متوازی الاضلاع است شامل دو قسمت چهارگوش است كه قسمت اول شبستان بنا و قسمت دوم كه زیر گنبد خانه است محل اجرای مراسم و سرودهای مذهبی است. ازاره های دیوارهای نماز خانه را كاشی های خشتی چند رنگ فرا گرفته است. در قسمتهای بالای ازاره تصاویربسیار زیبائی نقاشی شده اند كه از كتب مقدس الهام گرفته شده و تمامی سطح فضای گنبد را تزئین كرده است.
دور تا دور گنبد داستان خلقت آدم و حوا است كه بوسیله نقاشان ارمنی ترسیم شده اند. بر محراب بسیار زیبای كلیسا نیز تصاویری از جمله تصویر حضرت مسیح (ع) نقاشی شده است. نمای خارجی گنبد كلیسا بدون تزئینات كاشیكاری است و با آجر ساده پوشانده شده است.
ساختمان كلیسا:
در گوشه حیات كلیسا برج ناقوس زیبا و بزرگی ساخته شده كه بر چهار ستون سنگی استوار است. در گوشه دیگری از این حیاط و روبروی برج ناقوس ستون بلندی از سنگ یادبود ۱/۵ میلیون نفر ارمنی ساخته شده كه در سال ۱۹۱۵ میلادی قتل عام شده اند. در صحن حیاط كلیسا چند نفر از ارامنه مشهور از جمله چند اسقف اعظم و نمایندگان سیاسی كشورهای اروپایی كه در اصفهان در گذشته اند به خاك سپرده شده اند.
قسمتهای مختلف كلیسا:
كلیسای وانك دارای تأسیسات مختلفی مانند موزه و كتابخانه است. موزه كلیسا در سال ۱۳۲۲ هجری قمری برابر با ۱۹۰۵ میلادی ساخته شد. اشیائی كه در سالن های آن به معرض تماشای بازدید كنندگان گذاشته شده اند شامل تابلوهای نقاشی كار نقاشان اروپائی است كه به كلیسا اهداء كرده اند. تعدادی كتب خطی نفیس نیز در این موزه نگهداری می شوند.
از جمله مجموعه های نفیس این موزه فرامینی است كه در طول تاریخ صفویه به بعد سلاطین و حكام ایران درباره ارامنه صادر كرده اند. این فرامین از نظر بررسی تاریخ ارامنه بسیار مهم و قابل ملاحظه بوده و در عداد منابع قابل اعتماد به شمار می روند.
از دیگر تأسیسات كلیسا چاپخانه است. این چاپخانه كه به سعی و كوشش و ابتكار پیشوای ارامنه آن روزگار به نام خاچاطور كساراتسی GZARATSSY در جلفا تأسیس شده بود در سال ۱۶۳۶ میلادی به عنوان اولین چاپخانه شروع به كار كرد و نخستین كتابی كه به وسیله آن به چاپ رسید زبور داوود بود كه از این كتاب فقط یك نسخه در دنیا موجود است و آن نیز در شهر آكسفورد انگلستان نگهداری می شود. تصویر این كتاب در موزه كلیسا در معرض بازدید عموم است. كتابخانه كلیسای وانك نیز با ۰۰۰/۲۵ جلد كتاب به عنوان یكی از بهترین منابع مورد استفاده محققین و پژوهشگران ارمنی و سایر ادیان قرار میگیرد.








